عادات خواب مردم کشورهای مختلف؛ از چرت عصرگاهی تا خواب نوزاد در جعبه
خواب بخش مهمی از زندگی همه ماست، اما جالب است بدانیم که مردم کشورهای مختلف همیشه به یک شکل نمیخوابند. فرهنگ، آبوهوا، سبک زندگی، باورهای خانوادگی و حتی سنتهای قدیمی میتوانند روی زمان و شیوه خواب تأثیر بگذارند.
در این مطلب با تعدادی از عادات خواب مردم کشورهای مختلف آشنا میشویم؛ از چرت عصرگاهی در اسپانیا و ایتالیا گرفته تا رسمهای متفاوت در ژاپن، فنلاند و کشورهای دیگر. البته باید توجه داشت که این موارد لزوماً رفتار همه مردم یک کشور نیستند و بعضی از آنها بیشتر به باورها، سنتها یا عادتهای فرهنگی مربوط میشوند.
اسپانیا؛ خواب قیلوله در میانه روز
چرت کوتاه در میانه روز یکی از عادتهایی است که در فرهنگ اسپانیا شناخته شده و با مفهوم «سیستا» گره خورده است. این استراحت معمولاً بعد از فعالیتهای روزانه انجام میشود و میتواند فرصتی برای بازیابی انرژی باشد.

کره جنوبی؛ باور قدیمی درباره پنکه
یکی از باورهای مشهور در کره جنوبی، افسانهای است که به «مرگ با پنکه» معروف شده است. بر اساس این باور قدیمی، خوابیدن در اتاق بسته با پنکه روشن میتواند خطرناک باشد؛ با این حال این ادعا از نظر علمی تأیید نشده و بیشتر به عنوان یک باور یا افسانه شهری شناخته میشود.
افغانستان؛ رختخواب فقط برای خوابیدن نیست
در برخی خانوادهها و مناطق افغانستان، رختخواب فقط هنگام شب استفاده نمیشود. تشک میتواند در طول روز محل نشستن، استراحت یا انجام بعضی کارهای روزمره باشد و بعد از بیدار شدن معمولاً پتو جمع میشود، در حالی که تشک در جای خود باقی میماند.
گواتمالا؛ عروسکهای دستساز قبل از خواب
در گواتمالا عروسکهای کوچک و رنگارنگی وجود دارند که در برخی روایتهای فرهنگی با آرام کردن کودکان و کاهش نگرانیهای آنها پیش از خواب ارتباط داده میشوند. این عروسکها بهخصوص در سنتهای خانوادگی برای کودکان جذاب هستند.
ژاپن؛ چرت زدن در محل کار
دیدن فردی که در محل کار برای مدت کوتاهی چرت میزند شاید در بسیاری از کشورها عجیب باشد، اما در ژاپن پدیدهای فرهنگی به نام «اینموری» شناخته شده است که به خواب یا چرت کوتاه در موقعیتهای مختلف، از جمله محیط کار، اشاره دارد.
فرانسه؛ اهمیت خواب شبانه نوزادان
در برخی روایتهای مربوط به شیوه فرزندپروری در فرانسه، روی ایجاد نظم در چرخه خواب نوزاد تأکید شده است. با این حال، نمیتوان گفت همه نوزادان فرانسوی تا یک سن مشخص باید تمام شب را بدون بیدار شدن بخوابند؛ الگوی خواب نوزادان به عوامل مختلفی بستگی دارد.

اسکاندیناوی؛ خواب کودک در فضای باز
خواباندن نوزاد یا کودک برای چرت روزانه در فضای باز، بهخصوص در هوای سرد، در برخی کشورهای شمال اروپا و اسکاندیناوی دیده میشود. خانوادههایی که این شیوه را انتخاب میکنند معمولاً کودک را در کالسکه و با پوشش مناسب در فضای بیرون قرار میدهند.
مکزیک؛ دعا و آرامسازی پیش از خواب
دعا و برخی فعالیتهای معنوی در بسیاری از جوامع آمریکای لاتین جایگاه مهمی دارند و مکزیک نیز از این نظر استثنا نیست. با این حال، عددهای مشخصی که در برخی مطالب قدیمی درباره درصد افرادی که دقیقاً قبل از خواب دعا میکنند، منتشر شدهاند را نباید بدون توجه به روش و تاریخ پژوهش تعمیم داد.
بوتسوانا؛ زمان خواب انعطافپذیر
برخی منابع، سبک زندگی بعضی جوامع در بوتسوانا را نسبت به الگوی ثابت خواب در جوامع صنعتی متفاوت توصیف کردهاند. در چنین شرایطی زمان خواب میتواند بیشتر تحت تأثیر فعالیتهای روزانه، محیط و شرایط زندگی قرار بگیرد.
استرالیا؛ خوابیدن در کنار اعضای خانواده
در بعضی فرهنگها و خانوادههای استرالیایی، خوابیدن کودکان در کنار اعضای خانواده یا خوابیدن چند نفر در یک فضای مشترک دیده میشود. البته شیوه خواب خانوادهها در استرالیا بسیار متنوع است و نمیتوان این روش را به همه مردم این کشور نسبت داد.
آلمان؛ فضای متفاوت برای خواب زوجها
در برخی طراحیهای سنتی اتاق خواب در آلمان، تختها و فضاهای خواب شکل متفاوتی داشتهاند. با این حال، ادعای وجود یک مدل مشخص و رایج برای تمام زوجهای تازهازدواجکرده در آلمان را نمیتوان بهعنوان یک واقعیت عمومی در نظر گرفت.

ایتالیا؛ چرت بعد از ناهار
در ایتالیا نیز مانند اسپانیا، استراحت کوتاه در میانه روز بخشی از فرهنگ سنتی بعضی مناطق بوده است. این چرت معمولاً بعد از وعده ناهار انجام میشود و میتواند فرصتی برای استراحت و بازیابی انرژی باشد.
چین؛ دور نگه داشتن آینه از تخت
در برخی برداشتهای سنتی از فنگشویی، قرار گرفتن آینه روبهروی تخت یا در نزدیکی محل خواب مناسب دانسته نمیشود. این موضوع یک باور فرهنگی است و نباید آن را با یک توصیه علمی درباره کیفیت خواب اشتباه گرفت.
آفریقای جنوبی؛ بالاتر قرار دادن تخت
در برخی روایتهای قدیمی، بالا بردن تخت با استفاده از پایه یا وسایل مختلف به عنوان راهی برای ایجاد شرایط بهتر هنگام خواب مطرح شده است. این موضوع به شرایط خانوادگی و محلی بستگی دارد و یک عادت عمومی در سراسر آفریقای جنوبی محسوب نمیشود.
برزیل؛ اهمیت دادن به ساعت خواب
زمان خواب در فرهنگهای مختلف متفاوت است و برخی پژوهشهای مربوط به الگوی خواب در برزیل نیز تفاوتهایی در ساعت خواب و بیداری مردم نشان دادهاند. با این حال، نمیتوان یک ساعت مشخص مانند ۹:۲۰ شب را به تمام مردم این کشور نسبت داد.
فنلاند؛ جعبه مخصوص خواب نوزاد
یکی از شناختهشدهترین سنتهای مرتبط با نوزادان در فنلاند، «جعبه نوزاد» است. این جعبه همراه با وسایل مورد نیاز نوزاد در اختیار بسیاری از خانوادهها قرار میگیرد و برخی خانوادهها از خود جعبه به عنوان محل خواب نوزاد استفاده میکنند.

بلژیک؛ ساعت خواب زودتر
برخی مطالعات بینالمللی درباره زمان خواب مردم کشورهای مختلف، تفاوتهایی میان کشورها و گروههای جمعیتی نشان دادهاند. در برخی دادهها، زمان خواب زنان در بلژیک نسبتاً زود گزارش شده است؛ اما این آمار مربوط به یک پژوهش و یک گروه نمونه است و نباید آن را به تمام مردم بلژیک تعمیم داد.
سوئیس؛ تختهای توری نوزادان
در برخی روایتها از شیوههای سنتی نگهداری نوزاد در سوئیس، تختهای توری یا آویزی معرفی شدهاند. این نوع تختها از نظر ظاهر با تختهای معمولی تفاوت دارند و بیشتر به عنوان بخشی از سنتها و روشهای قدیمی مراقبت از کودک مطرح میشوند.
مصر؛ خواب در دو نوبت
خواب دو مرحلهای یا خواب در چند نوبت در فرهنگهای مختلف جهان سابقه دارد. درباره مصر نیز در برخی منابع، الگوهایی شامل خواب شبانه و یک دوره استراحت در طول روز گزارش شده است؛ هرچند الگوی خواب مردم امروز بسیار متنوعتر است.
کانادا؛ در آغوش گرفتن کودک پیش از خواب
در بسیاری از خانوادههای کانادایی و دیگر نقاط جهان، در آغوش گرفتن کودک قبل از خواب بخشی از برنامه شبانه خانواده است. تماس عاطفی و ایجاد احساس امنیت میتواند برای کودک آرامشبخش باشد و به شکلگیری یک روال منظم پیش از خواب کمک کند.
هند؛ بستن مو پیش از خواب
در برخی مناطق هند، بهویژه در میان بعضی زنان، بستن مو پیش از خواب یک عادت شخصی یا خانوادگی است. دلیل آن میتواند راحتی، مراقبت از مو یا پیروی از سنتهای خانوادگی باشد.

آفریقا؛ خوابیدن زیر پشهبند
استفاده از پشهبند در بسیاری از مناطق گرمسیری آفریقا رواج دارد. این وسیله میتواند هنگام خواب از تماس مستقیم حشرات با بدن جلوگیری کند و در مناطقی که پشهها فراوان هستند، نقش مهمی در محافظت هنگام استراحت داشته باشد.
آرژانتین؛ دیر خوابیدن کودکان
در برخی خانوادههای آرژانتینی، ساعت خواب کودکان ممکن است نسبت به استانداردهای رایج در بعضی کشورهای دیگر دیرتر باشد. با این حال، زمان خواب به سن کودک، سبک زندگی خانواده و برنامه روزانه بستگی دارد.
سنگاپور؛ مدت خواب کوتاهتر
بعضی پژوهشهای بینالمللی تفاوت قابل توجهی را در میانگین مدت خواب مردم کشورهای مختلف نشان دادهاند. سنگاپور نیز در برخی مطالعات در میان کشورهایی قرار گرفته که میانگین خواب شبانه در آنها نسبتاً پایین گزارش شده است.
اسلواکی؛ کیفیت خواب
کیفیت خواب موضوعی است که از فردی به فرد دیگر تفاوت زیادی دارد و به عواملی مانند مدت خواب، استرس، محیط خواب و وضعیت جسمی بستگی دارد. برخی مطالعات بینالمللی رتبههای متفاوتی برای کیفیت خواب کشورها گزارش کردهاند، اما این رتبهها ثابت و همیشگی نیستند.
نروژ؛ تأثیر طولانی بودن روزها
در بخشهایی از نروژ و دیگر مناطق نزدیک به قطب، تغییر طول روز و شب در فصلهای مختلف بسیار محسوس است. در تابستان، روشنایی طولانیمدت میتواند روی زمان خواب و بیداری برخی افراد تأثیر بگذارد.

اندونزی؛ خواب برای آرام شدن
در برخی روایتها از فرهنگ خواب در اندونزی، از نوعی چرت یا خواب کوتاه برای آرام شدن هنگام فشار و استرس صحبت شده است. البته این موضوع را نباید یک روش درمانی یا عادتی که تمام مردم اندونزی انجام میدهند در نظر گرفت.
چرا عادات خواب در کشورهای مختلف متفاوت است؟
تفاوت در عادات خواب معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. آبوهوا، ساعات کاری، سبک زندگی، فرهنگ خانوادگی، سنتهای مذهبی، شرایط اقتصادی و حتی میزان روشنایی طبیعی میتوانند روی زمان و شیوه خواب تأثیر بگذارند.
به همین دلیل، وقتی درباره عادات خواب یک کشور میخوانیم، بهتر است بین «یک رسم فرهنگی»، «یک باور قدیمی» و «رفتار رایج در میان جمعیت» تفاوت قائل شویم. هیچکدام از این موارد بهتنهایی نمیتواند عادت خواب تمام مردم یک کشور را توضیح دهد.
جمعبندی
عادات خواب مردم کشورهای مختلف گاهی واقعاً شگفتانگیز هستند. از چرت نیمروزی در کشورهای مدیترانهای گرفته تا جعبه نوزاد در فنلاند، خوابیدن در محیط کار در قالب فرهنگ اینموری در ژاپن و استفاده از پشهبند در مناطق گرمسیری، هر فرهنگ شیوههای خاص خودش را برای استراحت دارد.
البته بسیاری از روایتهایی که درباره خواب مردم کشورهای مختلف در اینترنت منتشر میشوند، مربوط به فرهنگ، سنت یا باورهای قدیمی هستند و نمیتوان آنها را به همه مردم یک کشور نسبت داد. بنابراین بهتر است این موارد را بیشتر به عنوان آشنایی با تفاوتهای فرهنگی ببینیم، نه یک قانون عمومی درباره شیوه خواب مردم جهان.