ماجرای ناراحتکننده روستای تک کلیه در افغانستان؛ وقتی مردم برای زنده ماندن کلیه میفروشند
تصور کنید شرایط زندگی به جایی برسد که یک خانواده برای خرید غذا، پرداخت بدهی یا تأمین هزینههای ضروری زندگی مجبور شود یکی از اعضای بدنش را بفروشد. این اتفاق تلخ سالهاست در بخشهایی از افغانستان گزارش میشود و اطراف شهر هرات به یکی از شناختهشدهترین نمونههای آن تبدیل شده است.
در یکی از مناطق نزدیک هرات، تعداد قابل توجهی از ساکنان برای فرار از فقر و مشکلات اقتصادی، یکی از کلیههای خود را فروختهاند. همین موضوع باعث شد این منطقه در گزارشهای رسانهای با عنوان «روستای تک کلیه» یا «دهکده تک کلیه» شناخته شود.
ماجرای روستای تک کلیه چیست؟
ماجرای این منطقه به سالهای بحران اقتصادی افغانستان برمیگردد؛ زمانی که فقر، بیکاری، بدهی و کمبود درآمد، بسیاری از خانوادهها را در شرایط بسیار سختی قرار داد. برخی ساکنان برای تأمین نیازهای اولیه زندگی به فروش یکی از کلیههای خود روی آوردند.
روستای تک کلیه کجاست؟
این منطقه در نزدیکی شهر هرات و در محدوده شهرستان انجیل قرار دارد. یکی از مناطقی که در گزارشهای رسانهای بیشتر درباره آن صحبت شده، منطقه «سایشنبه بازار» است؛ جایی که تعدادی از خانوادههای فقیر و افراد جابهجا شده از مناطق دیگر افغانستان در آن زندگی میکنند.
گزارشهای رسانهای نشان دادهاند که در این منطقه افراد زیادی آثار جراحی برداشت کلیه را روی بدن خود دارند و برخی از آنها گفتهاند که به دلیل فقر و نبود شغل تصمیم به فروش کلیه گرفتهاند. به همین دلیل، لقب تلخ «روستای تک کلیه» برای این منطقه رواج پیدا کرد.
چرا مردم کلیه خود را میفروشند؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مهمترین دلایل مطرحشده از سوی ساکنان شامل فقر شدید، بیکاری، بدهی، ناتوانی در تأمین غذا و مشکلات اقتصادی خانوادهها بوده است. بسیاری از افرادی که با رسانهها صحبت کردهاند، این تصمیم را انتخابی از روی علاقه ندانسته و آن را نتیجه شرایط دشوار زندگی توصیف کردهاند.
فقر؛ دلیل اصلی فروش کلیه
فروش کلیه در این ماجرا بیشتر از آنکه یک تصمیم اقتصادی عادی باشد، نتیجه شرایطی است که افراد را در برابر انتخابهای بسیار محدودی قرار میدهد. برخی ساکنان هرات گفتهاند که برای پرداخت بدهی یا تهیه غذا برای فرزندانشان به چنین تصمیمی رسیدهاند.
در گزارشهای منتشرشده از هرات، افرادی از خانوادههایی دیده شدهاند که چند عضو آنها کلیه خود را فروختهاند. برخی از این افراد نیز بعد از عمل جراحی گفتهاند که دیگر توانایی انجام کارهای سنگین گذشته را ندارند.
یک تصمیم از روی ناچاری
افرادی که درباره این موضوع صحبت کردهاند، بارها به یک نکته اشاره کردهاند: آنها در شرایطی قرار گرفته بودند که برای تأمین نیازهای ابتدایی خانواده خود راه دیگری نمیدیدند. همین موضوع، داستان روستای تک کلیه را به یکی از تلخترین روایتهای فقر در افغانستان تبدیل کرده است.
بعد از فروش کلیه چه اتفاقی برای افراد میافتد؟
برداشتن یک کلیه به این معنا نیست که فرد بلافاصله توانایی زندگی عادی خود را از دست میدهد؛ بسیاری از افراد میتوانند با یک کلیه زندگی کنند. با این حال، عمل جراحی و زندگی با یک کلیه نیازمند مراقبت پزشکی و توجه به وضعیت سلامت فرد است.
از طرف دیگر، مسئله مهم درباره این افراد فقط خود عمل جراحی نیست. برخی گزارشها از مشکلات جسمی، کاهش توانایی انجام کارهای سنگین و پشیمانی بعضی از فروشندگان کلیه پس از دریافت پول خبر دادهاند.
پول فروش کلیه همیشه مشکل را حل نمیکند
یکی از تلخترین بخشهای این ماجرا این است که پول بهدستآمده از فروش کلیه برای بعضی خانوادهها تنها یک راهحل موقت بوده است. برخی افراد پس از مدتی دوباره با بدهی، بیکاری و مشکلات مالی روبهرو شدهاند، در حالی که دیگر یکی از کلیههای خود را نیز ندارند.
آیا فروش کلیه در افغانستان قانونی است؟
وضعیت قانونی اهدای عضو در افغانستان پیچیده بوده و گزارشهای مختلف در دورههای زمانی متفاوت، جزئیات متفاوتی درباره قوانین و نحوه اجرای آنها ارائه کردهاند. به همین دلیل نمیتوان تمام معاملات گزارششده را یکسان و قانونی یا غیرقانونی توصیف کرد.
با این حال، گزارشهای رسانهای از وجود بازار غیررسمی و واسطههایی در زمینه فروش کلیه در هرات خبر دادهاند. همین موضوع باعث نگرانی درباره سوءاستفاده از افراد فقیر و آسیبپذیر شده است.
گزارشهای جدید درباره هرات
موضوع فروش کلیه در هرات فقط مربوط به گزارشهای سالهای گذشته نیست. در سال ۲۰۲۶ نیز گزارشهایی از ادامه این پدیده در شرایط فقر شدید منتشر شده و برخی افراد گفتهاند که فروش کلیه را برای تأمین هزینههای خانواده یا پرداخت بدهی در نظر گرفتهاند.
ماجرای تلخ خانوادههایی که چند نفر از آنها کلیه فروختند
یکی از بخشهای تکاندهنده گزارشهای مربوط به این منطقه، داستان خانوادههایی است که بیش از یک نفر از اعضای آنها کلیه خود را فروختهاند. در برخی گزارشها از خانوادههایی صحبت شده که چند برادر یا چند عضو یک خانواده برای دریافت پول و کمک به خانواده، تن به این کار دادهاند.
این اتفاق نشان میدهد که بحران اقتصادی تنها زندگی یک فرد را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه در بعضی خانوادهها به تصمیمی جمعی و دردناک تبدیل شده است.
وقتی اعضای یک خانواده یکی پس از دیگری کلیه میفروشند
در برخی گزارشهای مربوط به هرات، از خانوادههایی نام برده شده که چند عضو آنها کلیه خود را فروختهاند. این موضوع نشان میدهد که فقر شدید میتواند تصمیمی که در ابتدا فردی به نظر میرسد را به بحرانی خانوادگی تبدیل کند.
روستای تک کلیه؛ نمادی از یک بحران بزرگتر
داستان این روستا فقط درباره فروش کلیه نیست. پشت هر عمل جراحی، داستان یک خانواده، یک بدهی، یک کودک گرسنه یا فردی بیکار قرار دارد. به همین دلیل، رسانهها از این منطقه به عنوان نمادی از تأثیر فقر و بحران اقتصادی بر زندگی مردم افغانستان یاد کردهاند.
نام «روستای تک کلیه» شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما واقعیت پشت این عنوان بسیار تلخ است. مردمی که باید برای آینده خود برنامهریزی کنند، در شرایطی قرار گرفتهاند که گاهی سلامت بدنشان را در ازای مبلغی پول معامله میکنند.
حرف آخر درباره روستای تک کلیه
ماجرای روستای تک کلیه در نزدیکی هرات، تصویری تلخ از فقر و فشار اقتصادی است. فروش کلیه برای بسیاری از این افراد یک انتخاب معمولی نبوده، بلکه تصمیمی ناشی از ناچاری و تلاش برای زنده ماندن و تأمین نیازهای خانواده بوده است. این داستان نشان میدهد که پیامدهای بحران اقتصادی گاهی بسیار فراتر از کمبود پول است و میتواند مستقیماً سلامت و آینده انسانها را تحت تأثیر قرار دهد.
