طرز تهیه ترشی بادمجان به ۸ روش؛ شکمپر، لیته، کبابی و فوری
ترشی بادمجان از آن ترشیهایی است که تقریباً هر خانواده ایرانی برای درست کردنش یک روش مخصوص دارد؛ یکی آن را شکمپر و مجلسی درست میکند، یکی عاشق لیته بادمجان است و بعضیها هم ترشی بادمجان کبابی یا مدلهای تند و فوری را ترجیح میدهند. خوبی این ترشی این است که دستتان برای تغییر مواد کاملاً باز است و میتوانید میزان سیر، فلفل، سبزی و ترشی آن را مطابق ذائقه خانواده تنظیم کنید.
در این مطلب چند روش پرطرفدار و متفاوت برای تهیه ترشی بادمجان را یکجا آوردهایم؛ از ترشی بادمجان شکمپر مجلسی و رشتی گرفته تا ترشی بادمجان بوشهری با تمر هندی، لیته، کبابی و ترشی فوری. نکته مهم در همه این روشها این است که بادمجان و سبزیها قبل از ورود به شیشه تا حد امکان خشک باشند و سرکه سطح مواد را کاملاً بپوشاند.
ترشی بادمجان شکمپر مجلسی
اگر بخواهیم فقط یک مدل را به عنوان ترشی بادمجان مجلسی انتخاب کنیم، مدل شکمپر یکی از بهترین گزینههاست. برای این روش بهتر است بادمجانهای قلمی کوچک و تقریباً هماندازه انتخاب کنید تا هم ظاهر شیشه زیباتر شود و هم بادمجانها هنگام پخت و پر کردن از هم باز نشوند.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان قلمی کوچک | ۱ کیلوگرم |
| سبزی ترشی شامل جعفری، نعناع، ترخون و مرزه | حدود ۳۰۰ گرم |
| سیر | ۵ تا ۶ حبه |
| گلپر | ۱ قاشق چایخوری |
| سیاهدانه | ۱ قاشق چایخوری |
| تخم گشنیز | ۱ قاشق چایخوری |
| نمک و زردچوبه | به مقدار لازم |
| سرکه | به مقدار لازم |
طرز تهیه ترشی بادمجان شکمپر
ابتدا بادمجانها را بشویید و کاملاً خشک کنید. یک شکاف طولی روی قسمت میانی هر بادمجان ایجاد کنید، اما مراقب باشید دو طرف بادمجان از هم جدا نشود. بادمجانها را داخل قابلمه بچینید و مقداری سرکه به آنها اضافه کنید و روی حرارت ملایم قرار دهید تا نرم شوند. هدف این است که بادمجان فقط نیمپز شود و شکل خودش را حفظ کند.
در همین فاصله سبزی ترشی را بعد از شستن کاملاً خشک کنید و ریز خرد کنید. سیر را نیز خرد یا نیمکوب کنید و همراه با سبزی، گلپر، سیاهدانه، تخم گشنیز، کمی زردچوبه و نمک مخلوط کنید. وقتی بادمجانها خنک شدند، داخل شکاف هر کدام مقداری از این ترکیب بریزید و آنها را با احتیاط داخل شیشه تمیز بچینید.
در پایان سرکه را داخل شیشه بریزید تا روی بادمجانها را کاملاً بپوشاند. در شیشه را محکم ببندید و آن را در محیطی خنک و دور از نور مستقیم قرار دهید تا ترشی بهمرور جا بیفتد.
ترشی بادمجان شکمپر رشتی
ترشی بادمجان رشتی برای کسانی جذاب است که عطر سبزیهای محلی شمال را دوست دارند. پایه این ترشی همان بادمجان شکمپر است، اما ترکیب سبزی و ادویه آن متفاوت میشود و عطر چوچاق و خالواش طعم کاملاً شمالی به ترشی میدهد.
برای تهیه این مدل میتوانید از بادمجانهای کوچک استفاده کنید و داخل آنها را با ترکیبی از چوچاق، خالواش، نعناع و سیر پر کنید. در این روش معمولاً گلپر و سیاهدانه حذف میشوند تا عطر سبزیهای محلی بیشتر خودش را نشان دهد.
بادمجانها را مانند روش قبلی نیمپز کنید و پس از خنک شدن با ترکیب سبزی و سیر پر کنید. آنها را داخل شیشه بچینید و سرکه اضافه کنید تا کاملاً روی بادمجانها را بگیرد. در شیشه را محکم ببندید و در جای خنک نگهداری کنید.
ترشی بادمجان شکمپر بوشهری
ترشی بادمجان بوشهری طعم تندتر و متفاوتتری دارد و در ترکیب آن از تمر هندی، موسیر و ادویههای معطر استفاده میشود. این مدل برای کسانی که ترشی تند و ملس را میپسندند انتخاب بسیار خوبی است.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان کوچک | ۱ کیلوگرم |
| موسیر خشک | ۱۰۰ گرم |
| سیاهدانه، تخم گشنیز و فلفل سیاه | حدود نصف پیمانه |
| شیره تمر هندی | ۲ پیمانه |
| فلفل قرمز نیمکوب | ۱ قاشق غذاخوری یا بیشتر |
| نمک | به مقدار لازم |
| سرکه | به مقدار لازم |
بادمجانها را آماده و نیمپز کنید و بعد از خنک شدن داخل شکم آنها ترکیبی از سیاهدانه، تخم گشنیز، فلفل سیاه و کمی نمک قرار دهید. موسیر خشک را از قبل خیس کنید و بین ردیفهای بادمجان داخل شیشه قرار دهید. در مرحله بعد شیره تمر هندی را اضافه کنید و سپس سرکه بریزید تا سطح بادمجانها کاملاً پوشانده شود.
در شیشه را محکم ببندید و آن را در جای خنک قرار دهید. این مدل به دلیل داشتن تمر هندی و ادویههای بیشتر به زمان بیشتری برای جا افتادن نیاز دارد و بهتر است برای مصرف عجله نکنید.
ترشی بادمجان با تمر هندی
اگر ترشی ملس و خوشعطر دوست دارید، مدل تمر هندی را امتحان کنید. در این روش بادمجان به صورت خردشده استفاده میشود و در کنار موسیر، سیر، سبزی معطر و فلفل قرار میگیرد.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان ریز | ۳۰۰ گرم |
| تمر هندی | ۱۵۰ گرم |
| موسیر خشک | ۱۰۰ گرم |
| سیر | ۱ قاشق غذاخوری |
| سبزی معطر خردشده | ۸ قاشق غذاخوری |
| فلفل تند | ۱ عدد |
| نمک | ۱ قاشق غذاخوری |
| سرکه سفید | حدود ۲ پیمانه |
تمر هندی را با حدود دو پیمانه آب مخلوط کنید و بعد از چند دقیقه از صافی رد کنید تا هستهها و قسمتهای اضافی جدا شوند. بادمجانها را خرد کنید و اگر میخواهید ترشی زودتر آماده شود، آنها را حدود ۱۰ دقیقه همراه با کمی آب و سرکه حرارت دهید. بعد از خنک شدن بادمجان، آن را با موسیر، سیر، سبزی و فلفل ترکیب کنید.
مواد را داخل شیشه بریزید و آب تمر هندی و سرکه را اضافه کنید تا سطح مواد پوشانده شود. در شیشه را ببندید و آن را در جای خنک قرار دهید. اگر بادمجان را از قبل نپزید، طبیعی است که برای جا افتادن ترشی به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
ترشی بادمجان لیته سبزیدار
ترشی لیته بادمجان یکی از راحتترین مدلها برای درست کردن در خانه است، چون لازم نیست بادمجانها را سالم و درسته نگه دارید. در این روش همه مواد خرد میشوند و در نهایت یک ترشی نرم و خوشعطر به دست میآید که کنار غذاهای ایرانی بسیار خوب مینشیند.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان | ۱ کیلوگرم |
| سرکه | حدود ۳ پیمانه |
| سبزی ترشی خردشده | ۲ پیمانه |
| زردچوبه | ۱ قاشق مرباخوری |
| گلپر | ۱ قاشق غذاخوری |
| سیاهدانه | ۱ قاشق غذاخوری |
| نمک | به مقدار لازم |
بادمجانها را بشویید، پوست بگیرید و خرد کنید. آنها را داخل قابلمه بریزید و همراه با سرکه، زردچوبه و کمی نمک روی حرارت ملایم قرار دهید تا کاملاً نرم شوند. پس از خاموش کردن حرارت، اجازه دهید بادمجانها کاملاً خنک شوند.
حالا سبزی ترشی، گلپر و سیاهدانه را اضافه کنید و مواد را خوب با هم مخلوط کنید. اگر بافت ترشی بیش از حد سفت بود، کمی سرکه اضافه کنید تا حالت نرم و یکدستی پیدا کند. ترشی آمادهشده را داخل شیشه تمیز بریزید و در جای خنک یا یخچال نگهداری کنید.
ترشی بادمجان کبابی
ترشی بادمجان کبابی به خاطر عطر دودی بادمجان، طعم متفاوتی نسبت به ترشیهای معمول دارد. برای این مدل بادمجانها را با پوست روی شعله، کبابپز یا داخل فر کباب میکنیم و بعد از خنک شدن پوست آنها را جدا میکنیم.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان | ۱ کیلوگرم |
| فلفل دلمهای قرمز | ۱ عدد |
| فلفل دلمهای سبز | ۱ عدد |
| فلفل سبز | حدود ۷۰ گرم |
| هویج | ۳ عدد |
| سیر | ۳ تا ۴ حبه |
| کلم سفید | نصف یک عدد کوچک |
| سبزیهای معطر | حدود ۵۰۰ گرم |
| سرکه | به مقدار لازم |
| نمک و زردچوبه | به مقدار لازم |
بادمجانها را کباب کنید و بعد از اینکه کاملاً خنک شدند پوستشان را بگیرید. بادمجان و سیر را ساطوری یا در غذاساز خرد کنید. هویج، فلفل دلمهای، فلفل سبز و کلم سفید را نیز ریز خرد کنید و همراه با سبزیهای معطر به بادمجان اضافه کنید.
در پایان نمک، زردچوبه و سرکه را اضافه کنید و همه مواد را کاملاً با هم مخلوط کنید. ترشی را داخل شیشه بریزید و بهتر است قبل از مصرف چند روز در یخچال بماند تا عطر بادمجان کبابی و سبزیها به خوبی با هم ترکیب شود.
ترشی بادمجان حلقهای فوری
برای زمانی که یک ترشی خوشمزه میخواهید اما حوصله چند هفته صبر کردن ندارید، ترشی بادمجان حلقهای انتخاب خوبی است. بادمجان در این روش سریعتر نرم میشود و به دلیل خرد شدن، سرکه و ادویهها زودتر به خورد آن میروند.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان | ۲ کیلوگرم |
| سیر | ۲ بوته متوسط |
| فلفل سبز | حدود ۱۰ عدد |
| نعناع و گشنیز | از هر کدام ۳ قاشق غذاخوری |
| تخم گشنیز | ۱ قاشق غذاخوری |
| سیاهدانه | ۱ قاشق غذاخوری |
| گلپر | ۱ قاشق غذاخوری |
| سرکه انگور | به مقدار لازم |
| نمک | ۱ قاشق غذاخوری |
بادمجانها را بشویید و با پوست به صورت حلقهای برش بزنید. آنها را داخل قابلمه بریزید و آنقدر سرکه اضافه کنید که سطح بادمجانها را بپوشاند. قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید و اجازه دهید بادمجانها نرم شوند، اما له نشوند.
فلفل سبز خردشده را اضافه کنید و چند دقیقه دیگر حرارت دهید. سپس شعله را خاموش کنید و اجازه دهید مواد کاملاً خنک شوند. سیر و سبزیهای معطر را خرد کنید و همراه با گلپر، تخم گشنیز و سیاهدانه به بادمجان اضافه کنید.
همه مواد را با هم مخلوط کنید و داخل شیشه تمیز بریزید. در صورت نیاز سرکه بیشتری اضافه کنید تا مواد کاملاً زیر سرکه قرار بگیرند. این ترشی معمولاً پس از یک تا دو روز قابل مصرف است.
ترشی بادمجان یکروزه
ترشی یکروزه برای مواقعی مناسب است که میخواهید خیلی سریع یک چاشنی خانگی آماده کنید. در این مدل، بادمجان با سرکه پخته میشود و بعد با کلم بنفش، هویج، سیر، نعناع و فلفل ترکیب میشود.
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| بادمجان | ۱ کیلوگرم |
| کلم بنفش خردشده | ۳ پیمانه |
| هویج | حدود ۱۰ عدد کوچک |
| سیر | ۵ تا ۸ حبه |
| نعناع خشک | ۳ قاشق غذاخوری |
| فلفل تند | به مقدار دلخواه |
| نمک | حدود ۳ قاشق غذاخوری |
| سرکه | به مقدار لازم |
بادمجانها را خرد کنید و همراه با سرکه حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی حرارت ملایم بپزید تا نرم شوند. سپس اجازه دهید کمی خنک شوند. کلم بنفش را ریز خرد کنید و هویج را رنده کنید. سیر و فلفل تند را نیز خرد کنید و همه مواد را همراه با نعناع خشک و نمک با بادمجان مخلوط کنید.
ترشی آمادهشده را داخل شیشه بریزید و سرکه را تا جایی اضافه کنید که سطح مواد را کاملاً بپوشاند. در شیشه را ببندید و آن را داخل یخچال قرار دهید. این مدل را میتوان پس از حدود یک روز مصرف کرد.
نکات مهم برای اینکه ترشی بادمجان کپک نزند
مهمترین نکته در تهیه ترشی خانگی، خشک بودن مواد اولیه و ظرف است. سبزی، بادمجان و سایر مواد نباید هنگام ورود به شیشه آب اضافی داشته باشند. شیشه نیز باید کاملاً تمیز و خشک باشد. اگر مواد خیس باشند یا قاشق خیس وارد شیشه شود، احتمال افت کیفیت و کپکزدگی بیشتر میشود.
- برای ترشی شکمپر از بادمجانهای کوچک، سالم و بدون لهشدگی استفاده کنید.
- سبزی ترشی را بعد از شستن روی پارچه تمیز پهن کنید تا رطوبت آن کاملاً گرفته شود.
- بادمجان را بیش از اندازه نپزید تا داخل شیشه له نشود.
- سرکه باید روی تمام مواد را بپوشاند و مواد نباید بیرون از سرکه باقی بمانند.
- برای برداشتن ترشی همیشه از قاشق کاملاً تمیز و خشک استفاده کنید.
- ترشی را دور از نور مستقیم خورشید و در محیطی خنک نگهداری کنید.
- اگر سطح سرکه پایین رفت و بخشی از مواد بیرون ماند، مقدار مناسبی سرکه اضافه کنید.
- مدلهای فوری و یکروزه را بهتر است در یخچال نگهداری کنید و در حجم کم درست کنید.
ترشی بادمجان با کدام روش خوشمزهتر میشود؟
انتخاب روش کاملاً به ذائقه شما بستگی دارد. اگر ظاهر ترشی برایتان مهم است، بادمجان شکمپر مجلسی انتخاب جذابتری است. اگر ترشی نرم و مناسب مصرف روزانه میخواهید، لیته بادمجان دردسر کمتری دارد. برای طعم دودی و متفاوت، بادمجان کبابی گزینه بهتری است و اگر مزه تند و ملس را دوست دارید، مدل بوشهری با تمر هندی ارزش امتحان کردن دارد.
| مدل ترشی | طعم | زمان تقریبی جا افتادن | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| شکمپر مجلسی | ترش و معطر | چند هفته | مهمانی و سفره مجلسی |
| شکمپر رشتی | سبزیدار و معطر | چند هفته | طرفداران طعم شمالی |
| شکمپر بوشهری | تند و ملس | طولانیتر | علاقهمندان به ترشی تند |
| تمر هندی | ترش و ملس | یک تا چند هفته | طعمهای متفاوت |
| لیته | ترش و سبزیدار | حدود یک هفته | مصرف روزانه |
| کبابی | ترش و دودی | چند روز تا یک هفته | طرفداران بادمجان کبابی |
| حلقهای فوری | ترش و تند | ۱ تا ۲ روز | ترشی سریع |
| یکروزه | ترش و تند | حدود ۱ روز | وقتی زمان کمی دارید |
حرف آخر
ترشی بادمجان را میتوانید دقیقاً مطابق ذائقه خودتان درست کنید؛ مقدار فلفل را کم و زیاد کنید، از سبزیهای معطر مورد علاقهتان استفاده کنید یا برای یک طعم متفاوت سراغ تمر هندی و بادمجان کبابی بروید. فقط کافی است مواد اولیه تازه باشند، رطوبت اضافی نداشته باشند و سرکه تمام مواد داخل شیشه را بپوشاند.
اگر برای اولین بار میخواهید ترشی بادمجان درست کنید، پیشنهاد میکنیم از لیته بادمجان یا ترشی حلقهای فوری شروع کنید. اما برای یک ترشی خوشگل و مجلسی که داخل شیشه هم ظاهر جذابی داشته باشد، مدل شکمپر انتخاب بهتری است.