طرز تهیه کاک کرمانشاهی؛ آموزش کاک سنتی، کاکا شمالی و کاک با خمیر یوفکا
کاک کرمانشاهی یکی از شیرینیهای سنتی و محبوب غرب ایران است که به دلیل خمیر بسیار نازک، لایههای ظریف و عطر دلنشین هل، دارچین و مغزها شناخته میشود. این شیرینی خوشمزه معمولاً در کنار چای سرو میشود و میتواند گزینهای مناسب برای پذیرایی، مهمانی و دورهمیهای خانوادگی باشد.
البته یک نکته مهم درباره نام این شیرینی وجود دارد؛ کاک کرمانشاهی با کاکا یا کاکای شمالی تفاوت دارد. کاکا در شمال ایران، بهویژه گیلان، معمولاً با کدو حلوایی تهیه میشود و بافت و روش آمادهسازی متفاوتی دارد. در این مطلب هر سه روش را مرحله به مرحله آموزش میدهیم تا بتوانید متناسب با زمان و مواد اولیهای که در اختیار دارید، بهترین روش را انتخاب کنید.
کاک کرمانشاهی چیست و چه تفاوتی با کاکا شمالی دارد؟
کاک کرمانشاهی یک شیرینی سنتی لایهای است که خمیر آن باید تا حد امکان نازک باز شود. در تهیه آن از موادی مانند آرد، تخم مرغ، خمیرمایه، روغن یا کره و برای ایجاد عطر و طعم از پودر قند، هل، دارچین و مغزهایی مانند بادام و پسته استفاده میشود.
در مقابل، کاکای شمالی شیرینی متفاوتی است که در تهیه آن از کدو حلوایی استفاده میشود. این شیرینی بافت نرمتری دارد و برخلاف کاک کرمانشاهی به صورت مایهای آماده شده و در تابه سرخ میشود.

کاک کرمانشاهی سنتی با بافت لایهای و نازک
طرز تهیه کاک کرمانشاهی سنتی
اگر به دنبال طرز تهیه کاک کرمانشاهی اصیل هستید، مهمترین نکته در این روش، آماده کردن خمیری لطیف و باز کردن آن به شکل بسیار نازک است. لایههای نازک باعث میشوند شیرینی بعد از پخت ترد و خوشخوراک شود.
مواد لازم برای کاک کرمانشاهی
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| آرد سفید قنادی | ۳۰۰ گرم |
| آب ولرم | حدود ۵۰ میلیلیتر |
| خمیرمایه فوری | ۱ قاشق چایخوری |
| شکر | ۱ قاشق غذاخوری |
| تخم مرغ | ۱ عدد |
| روغن جامد یا کره | ۵۰ گرم |
| نمک | نصف قاشق چایخوری |
| پودر قند | حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم |
| پودر هل | ۱ قاشق چایخوری |
| پودر بادام یا پسته | نصف پیمانه |
| دارچین | کمی |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق غذاخوری، اختیاری |
مرحله اول؛ آماده کردن خمیرمایه
خمیرمایه فوری را همراه شکر داخل آب ولرم بریزید و به آرامی هم بزنید. مخلوط را حدود ۱۰ دقیقه کنار بگذارید تا خمیرمایه فعال شود.
آماده کردن خمیرمایه برای تهیه کاک
مرحله دوم؛ درست کردن خمیر کاک
آرد را الک کنید و نمک را به آن اضافه کنید. سپس تخم مرغ، روغن یا کره ذوبشده و خمیرمایه آمادهشده را داخل مواد بریزید.
مواد را به خوبی ورز دهید تا خمیری نرم، لطیف و یکدست ایجاد شود. اگر خمیر بیش از اندازه چسبناک بود، مقدار بسیار کمی آرد اضافه کنید. اضافه کردن آرد زیاد میتواند باعث خشک و سفت شدن بافت کاک شود.
مرحله سوم؛ استراحت دادن خمیر
خمیر آمادهشده را داخل کاسه قرار دهید و روی آن را با پارچه تمیز یا سلفون بپوشانید. خمیر را حدود ۱ تا ۲ ساعت در محیط مناسب قرار دهید تا استراحت کند و برای باز کردن آماده شود.

خمیر آماده برای تهیه کاک کرمانشاهی
مرحله چهارم؛ باز کردن خمیر
خمیر را به چند قسمت کوچک تقسیم کنید. هر قسمت را روی سطح کار قرار دهید و با وردنه به آرامی باز کنید. خمیر باید تا حد امکان نازک و ظریف شود.
راز اصلی ترد و لایهای شدن کاک کرمانشاهی، همین مرحله است. خمیر ضخیم باعث میشود شیرینی نهایی بافت سنگینتری داشته باشد.
مرحله پنجم؛ اضافه کردن مواد میانی
روی خمیر بازشده مقدار کمی کره یا روغن بمالید. سپس مخلوط پودر قند، هل، دارچین و پودر بادام یا پسته را روی سطح خمیر پخش کنید.

اضافه کردن پودر قند، هل و مغزها به خمیر کاک
در ادامه خمیر را به آرامی رول کنید تا مواد میانی داخل آن قرار بگیرند.
مرحله ششم؛ برش و پخت کاک
رول آماده را با چاقوی تیز به قطعات کوچک و اریب برش بزنید. هر قطعه را کمی با وردنه باز کنید تا دوباره نازک و کشیده شود.
قطعات را داخل فر از قبل گرمشده با دمای حدود ۱۸۰ درجه سانتیگراد قرار دهید و اجازه دهید تا زمانی که سطح شیرینیها کمی طلایی شود، بپزند.
طرز تهیه کاکا شمالی با کدو حلوایی
کاکا شمالی با کاک کرمانشاهی تفاوت دارد و از شیرینیهای محلی شمال ایران محسوب میشود. در این روش، کدو حلوایی ماده اصلی است و دارچین، هل و گلاب عطر بسیار خوبی به شیرینی میدهند.

کاکا شمالی تهیهشده با کدو حلوایی
مواد لازم برای کاکا شمالی
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| کدو حلوایی پخته و پورهشده | ۵۰۰ گرم |
| آرد سفید | حدود ۱ تا ۱/۵ پیمانه |
| تخم مرغ | ۱ عدد |
| شکر | نصف پیمانه |
| دارچین | ۱ قاشق چایخوری |
| پودر هل | نصف قاشق چایخوری |
| گلاب | ۱ قاشق غذاخوری |
| گردوی خردشده | ۲ قاشق غذاخوری، اختیاری |
| روغن | برای سرخ کردن |
مرحله اول؛ آماده کردن کدو حلوایی
کدو حلوایی را بخارپز یا با مقدار کمی آب بپزید. سپس پوست آن را جدا کرده و کدو را کاملاً پوره کنید.
اگر کدو آب زیادی دارد، آن را مدتی روی حرارت قرار دهید تا رطوبت اضافی آن گرفته شود. این کار باعث میشود هنگام اضافه کردن آرد، مقدار زیادی آرد نیاز نداشته باشید.
مرحله دوم؛ ترکیب مواد کاکا
تخم مرغ و شکر را با یکدیگر مخلوط کنید. سپس پوره کدو، دارچین، هل و گلاب را اضافه کنید.
آرد را کمکم داخل مواد بریزید و هم بزنید تا مایهای نسبتاً غلیظ به دست آید.
مرحله سوم؛ استراحت دادن مایه
مایه کاکا را حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه کنار بگذارید. بعد از استراحت، غلظت آن را بررسی کنید. مایه نباید بیش از اندازه شل باشد و هنگام ریختن در تابه نباید کاملاً آبکی شود.
مرحله چهارم؛ سرخ کردن کاکا
مقداری روغن داخل تابه بریزید و روی حرارت متوسط گرم کنید. با قاشق مقداری از مایه را داخل تابه بریزید و کمی آن را پهن کنید.
هر دو طرف کاکا را سرخ کنید تا سطح آن طلایی و داخل آن کاملاً پخته شود.
مقدار آرد در این شیرینی عدد ثابتی ندارد و به میزان آب موجود در کدو حلوایی بستگی دارد. بنابراین آرد را یکباره اضافه نکنید.
طرز تهیه کاک فوری با خمیر یوفکا
اگر زمان کافی برای تهیه خمیر سنتی ندارید، میتوانید از خمیر یوفکا استفاده کنید. این روش سادهتر و سریعتر است و نتیجه آن یک شیرینی لایهای و ترد خواهد بود.
مواد لازم برای کاک با خمیر یوفکا
| مواد اولیه | مقدار |
|---|---|
| خمیر یوفکا | ۳ لایه |
| کره ذوبشده | حدود ۷۰ تا ۱۰۰ گرم |
| پودر قند | ۴ تا ۵ قاشق غذاخوری |
| پودر هل | ۱ قاشق چایخوری |
| دارچین | نصف قاشق چایخوری |
| پودر پسته یا بادام | ۳ قاشق غذاخوری |
| زعفران دمکرده | کمی، اختیاری |
| زرده تخم مرغ | ۱ عدد، اختیاری |
مرحله اول؛ آماده کردن لایههای یوفکا

خمیر یوفکا برای تهیه کاک فوری
یک ورق یوفکا را روی سطح کار پهن کنید و با برس مقدار کمی کره ذوبشده روی آن بمالید.
مرحله دوم؛ اضافه کردن مواد میانی
ورق دوم را روی لایه اول قرار دهید و دوباره مقدار کمی کره روی آن بمالید. ورق سوم را نیز اضافه کنید.
روی لایه آخر ترکیبی از پودر قند، هل، دارچین و پودر پسته یا بادام بریزید.
مرحله سوم؛ رول کردن یوفکا
خمیر را از یک طرف به آرامی و نسبتاً محکم رول کنید تا لایهها هنگام برش از هم جدا نشوند.
مرحله چهارم؛ برش زدن
رول آماده را با چاقوی تیز به قطعات کوچک مستطیلی یا اریب برش بزنید.
مرحله پنجم؛ پخت کاک یوفکایی
قطعات را روی سینی فر که با کاغذ روغنی پوشانده شده بچینید. در صورت تمایل روی شیرینیها را با زرده تخم مرغ رومال کنید.
فر را از قبل روی ۱۸۰ درجه سانتیگراد گرم کنید و شیرینیها را حدود ۱۲ تا ۱۵ دقیقه بپزید تا سطح آنها طلایی و ترد شود.
فوت و فنهای تهیه کاک خوشمزه و ترد
- برای کاک کرمانشاهی، خمیر را تا حد امکان نازک باز کنید.
- هنگام باز کردن خمیر، آرد زیادی استفاده نکنید؛ آرد اضافه میتواند بافت شیرینی را خشک کند.
- ترکیب هل، دارچین و پودر پسته عطر بسیار خوبی به کاک میدهد.
- در روش تهیه با یوفکا، مقدار کره را بیش از اندازه نکنید تا لایهها سنگین نشوند.
- خمیر یوفکا را هنگام کار با یک دستمال کمی مرطوب بپوشانید تا خشک و شکننده نشود.
- کاکا شمالی به دلیل استفاده از کدو حلوایی، بافت نرمتری نسبت به کاک کرمانشاهی دارد.
- کاک کرمانشاهی را بعد از خنک شدن داخل ظرف دربسته قرار دهید تا تردی آن بهتر حفظ شود.
کاک را با چه چیزی سرو کنیم؟
کاک کرمانشاهی در کنار چای تازهدم، چای دارچینی و قهوه انتخاب بسیار خوبی برای پذیرایی است. برای ظاهر مجلسیتر میتوانید روی شیرینیها کمی پودر قند، پسته خردشده یا مقدار کمی زعفران اضافه کنید.
تفاوت سه روش تهیه کاک در یک نگاه
| روش | ماده اصلی | بافت | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| کاک کرمانشاهی | خمیر دستساز | نازک و ترد | طعم سنتی و اصیل |
| کاکا شمالی | کدو حلوایی | نرم و لطیف | علاقهمندان به شیرینیهای شمالی |
| کاک با یوفکا | خمیر یوفکا | لایهای و ترد | تهیه سریع و آسان |
سوالات متداول درباره کاک کرمانشاهی
چرا کاک کرمانشاهی ترد نمیشود؟
یکی از دلایل مهم، ضخیم بودن خمیر است. خمیر کاک باید تا حد امکان نازک باز شود. همچنین پخت ناکافی یا نگهداری شیرینی در ظرف بدون درپوش میتواند روی بافت نهایی آن تأثیر بگذارد.
آیا میتوان کاک کرمانشاهی را بدون خمیرمایه درست کرد؟
روشهای مختلفی برای تهیه کاک وجود دارد، اما در دستور ارائهشده در این مطلب خمیرمایه برای آمادهسازی خمیر استفاده شده است. حذف یا تغییر آن میتواند بافت نهایی شیرینی را تغییر دهد.
تفاوت کاک کرمانشاهی و کاکا شمالی چیست؟
کاک کرمانشاهی یک شیرینی لایهای با خمیر بسیار نازک است، در حالی که کاکا شمالی معمولاً با کدو حلوایی، آرد و تخم مرغ تهیه میشود و در تابه سرخ میشود.
آیا میتوان کاک را با خمیر یوفکا درست کرد؟
بله. خمیر یوفکا یکی از روشهای سریع برای تهیه یک شیرینی لایهای شبیه کاک است و برای زمانی که فرصت تهیه خمیر سنتی ندارید، گزینه مناسبی محسوب میشود.
کاک کرمانشاهی را چگونه نگهداری کنیم؟
بعد از اینکه شیرینی کاملاً خنک شد، آن را در ظرف دربسته و در محیط خشک و خنک نگهداری کنید تا بافت ترد آن بهتر حفظ شود.
جمعبندی
کاک کرمانشاهی یکی از شیرینیهای خوشعطر و سنتی ایرانی است که مهمترین ویژگی آن خمیر نازک و لایههای ظریف است. اگر طعم اصیل و سنتی را میپسندید، روش کرمانشاهی انتخاب مناسبتری است. اگر به شیرینیهای محلی شمال علاقه دارید، کاکا با کدو حلوایی را امتحان کنید و اگر سرعت آمادهسازی برایتان اهمیت دارد، روش تهیه کاک با خمیر یوفکا میتواند گزینه سادهتری باشد.
