ممکن است در دوران بارداری متوجه تغییراتی شوید که قبلاً تجربه نکرده‌اید. بعضی زنان از طعم فلزی در دهان، حساسیت شدید به بوها یا گرفتگی بینی تعجب می‌کنند و برخی دیگر با یبوست، نفخ، خونریزی لثه یا گرفتگی عضلات پا مواجه می‌شوند. این موارد در بسیاری از بارداری‌ها دیده می‌شوند، اما شدت علائم و زمان بروز آن‌ها در افراد مختلف متفاوت است.

بنابراین اگر به دنبال شناخت علائم عجیب بارداری هستید، بهتر است علاوه بر علائم شایع، با نشانه‌هایی که نیاز به مراجعه پزشکی دارند نیز آشنا باشید.

۱. طعم فلزی دهان؛ یکی از علائم عجیب بارداری

یکی از تغییرات کمتر شناخته‌شده در اوایل بارداری، احساس طعم فلزی یا غیرعادی در دهان است. بعضی زنان این حالت را شبیه مزه سکه یا فلز توصیف می‌کنند. تغییرات هورمونی می‌تواند روی حس چشایی و بویایی اثر بگذارد و باعث شود مزه بعضی غذاها نیز متفاوت به نظر برسد.

ممکن است غذایی که قبلاً دوست داشتید ناگهان برایتان ناخوشایند شود یا بوی یک غذای معمولی باعث تهوع شود. طعم فلزی دهان به‌تنهایی به معنی بارداری قطعی نیست و علت‌های دیگری نیز می‌تواند داشته باشد.

برای کاهش طعم فلزی دهان چه کنیم؟

نوشیدن آب کافی، رعایت بهداشت دهان و دندان و استفاده از آدامس بدون قند می‌تواند به کاهش این احساس کمک کند. اگر طعم غیرعادی برای مدت طولانی باقی ماند یا همراه با درد، زخم دهان یا علائم دیگری بود، بهتر است علت آن بررسی شود.

۲. گرفتگی بینی بدون سرماخوردگی

گرفتگی بینی بدون ابتلا به سرماخوردگی نیز می‌تواند یکی از تغییرات دوران بارداری باشد. تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون ممکن است باعث تورم مخاط بینی شوند و احساس گرفتگی یا احتقان ایجاد کنند.

به همین دلیل ممکن است احساس کنید بینی‌تان دائماً گرفته است، در حالی که علائم معمول سرماخوردگی را ندارید. اگر گرفتگی بینی با تب، درد شدید صورت یا علائم عفونت همراه باشد، بهتر است علت دیگری نیز بررسی شود.

۳. خونریزی بینی در بارداری

خونریزی بینی ممکن است در دوران بارداری بیشتر از گذشته اتفاق بیفتد. تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون می‌توانند عروق ظریف داخل بینی را حساس‌تر کنند.

اگر خونریزی بینی رخ داد، بنشینید، کمی به سمت جلو خم شوید و قسمت نرم بینی را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به‌آرامی فشار دهید. اگر خونریزی شدید است، مرتب تکرار می‌شود یا متوقف نمی‌شود، باید با پزشک مشورت کنید.

۴. خونریزی و حساس شدن لثه‌ها

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن می‌تواند یکی از تغییرات نسبتاً شایع بارداری باشد. در این دوران لثه‌ها ممکن است متورم، قرمز یا حساس‌تر شوند و نسبت به پلاک‌های دندانی واکنش بیشتری نشان دهند.

استفاده از مسواک نرم، مسواک زدن منظم و رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت زیادی دارد. خونریزی شدید، درد قابل توجه، تورم یا علائم عفونت نیازمند بررسی توسط دندان‌پزشک است.

۵. افزایش ترشحات واژن

افزایش ترشحات واژن یکی دیگر از تغییرات طبیعی است که ممکن است در بارداری مشاهده شود. ترشحات طبیعی معمولاً رقیق، شفاف یا سفید مایل به شیری هستند و نباید بوی نامطبوع شدیدی داشته باشند.

اما اگر ترشحات واژن سبز یا زرد شوند، بوی نامطبوع داشته باشند یا همراه با خارش، سوزش و درد هنگام ادرار باشند، احتمال عفونت وجود دارد و بهتر است با پزشک یا ماما مشورت شود.

۶. نفخ و دفع گاز بیشتر

تغییرات هورمونی می‌تواند حرکت دستگاه گوارش را کندتر کند و در نتیجه نفخ، احساس پری شکم و دفع گاز بیشتر شود. این حالت ممکن است حتی در هفته‌های ابتدایی بارداری نیز ایجاد شود.

مصرف آب کافی، خوردن غذاهای حاوی فیبر مانند میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل و داشتن فعالیت بدنی متناسب با شرایط بارداری می‌تواند به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کند.

۷. یبوست حتی در اوایل بارداری

یبوست فقط مربوط به ماه‌های پایانی بارداری نیست. تغییرات هورمونی می‌توانند باعث کند شدن حرکات روده و ایجاد یبوست از هفته‌های ابتدایی شوند.

• آب کافی بنوشید.
• مصرف فیبر را افزایش دهید.
• میوه و سبزیجات بیشتری در رژیم غذایی داشته باشید.
• در صورت اجازه پزشک، فعالیت بدنی مناسب داشته باشید.
• بدون مشورت پزشک از داروهای ملین استفاده نکنید.

اگر یبوست شدید همراه با درد قابل توجه شکم، استفراغ یا خونریزی باشد، باید علت آن توسط پزشک بررسی شود.

۸. افزایش تعریق و احساس گرمای بیشتر

بعضی زنان در دوران بارداری احساس می‌کنند نسبت به گذشته بیشتر گرمشان می‌شود یا بیشتر عرق می‌کنند. تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون و تغییرات متابولیک می‌توانند در این احساس نقش داشته باشند.

پوشیدن لباس‌های سبک، نوشیدن مایعات کافی و قرار نگرفتن طولانی‌مدت در محیط‌های بسیار گرم می‌تواند کمک‌کننده باشد. با این حال، تب واقعی را نباید صرفاً به بارداری نسبت داد و در صورت وجود تب باید علت آن بررسی شود.

۹. خرخر کردن یا تغییر تنفس هنگام خواب

ممکن است در دوران بارداری متوجه شوید که خرخر کردن شما بیشتر شده است. تورم مخاط بینی و تغییرات راه‌های هوایی می‌توانند در افزایش خرخر نقش داشته باشند.

خرخر شدید همراه با قطع تنفس هنگام خواب، احساس خفگی شبانه یا خواب‌آلودگی شدید در طول روز طبیعی تلقی نمی‌شود و بهتر است درباره آن با پزشک صحبت شود.

۱۰. تغییرات عجیب پوست در بارداری

تغییرات پوست از دیگر مواردی است که ممکن است مادر را غافلگیر کند. افزایش یا تغییر سطح هورمون‌ها می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید برخی تغییرات پوستی شود.

• تیره‌تر شدن بعضی قسمت‌های پوست
• پررنگ‌تر شدن کک‌ومک یا برخی خال‌ها
• ایجاد خط تیره از ناف به سمت پایین شکم
• ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی صورت
• افزایش جوش
• چرب‌تر شدن پوست
• ایجاد یا بیشتر شدن ترک‌های پوستی

بسیاری از این تغییرات پس از زایمان تا حدی کاهش پیدا می‌کنند، اگرچه ممکن است بعضی از آن‌ها برای مدتی باقی بمانند.

۱۱. تغییر در مو و ناخن‌ها

مو و ناخن نیز ممکن است در دوران بارداری تغییر کنند. بعضی زنان متوجه می‌شوند موهایشان ضخیم‌تر، براق‌تر یا پرپشت‌تر به نظر می‌رسد و برخی دیگر تغییرات متفاوتی را تجربه می‌کنند.

تغییرات رشد مو و ناخن از جمله تغییراتی هستند که ممکن است در دوران بارداری رخ دهند و تجربه هر فرد در این زمینه متفاوت است.

۱۲. گرفتگی عضلات پا

گرفتگی ناگهانی و دردناک عضلات پا، به‌خصوص در مراحل میانی و پایانی بارداری، می‌تواند اتفاق بیفتد. این گرفتگی‌ها گاهی شب‌ها شدیدتر می‌شوند و حتی ممکن است باعث بیدار شدن فرد از خواب شوند.

کشش آرام عضله، فعالیت بدنی متناسب و مصرف مایعات کافی می‌تواند در برخی افراد مفید باشد.

۱۳. بواسیر و خونریزی هنگام دفع

افزایش فشار روی رگ‌های ناحیه لگن، یبوست و تغییرات بدن در دوران بارداری می‌توانند احتمال ایجاد هموروئید یا بواسیر را افزایش دهند. در این شرایط ممکن است خارش، درد یا مقدار کمی خون روشن هنگام دفع مشاهده شود.

پیشگیری از یبوست، مصرف آب و فیبر کافی و فعالیت بدنی مناسب می‌تواند به کاهش این مشکل کمک کند. در صورت خونریزی قابل توجه یا تکرارشونده، علت باید توسط پزشک بررسی شود.

۱۴. تغییر حس بویایی و حساسیت شدید به بوها

افزایش حساسیت به بوها یکی از تغییرات شناخته‌شده در اوایل بارداری است. ممکن است بوی قهوه، عطر، غذای سرخ‌شده یا حتی بوی یخچال ناگهان برایتان غیرقابل تحمل شود.

این تغییر می‌تواند همراه با تهوع یا بیزاری از بعضی غذاها باشد. بعضی زنان حتی نسبت به خوراکی‌هایی که قبل از بارداری دوست داشتند، بی‌میل می‌شوند.

۱۵. میل شدید یا عجیب به بعضی غذاها

هوس کردن غذاهای خاص یا بیزاری ناگهانی از خوراکی‌های آشنا نیز در دوران بارداری دیده می‌شود. ممکن است ناگهان به غذایی علاقه‌مند شوید که پیش از بارداری تمایلی به خوردن آن نداشتید.

اما میل به خوردن مواد غیرخوراکی مانند خاک، گچ یا مواد مشابه را نباید یک هوس غذایی معمولی دانست. این حالت که «پیکا» نام دارد می‌تواند با کمبودهای تغذیه‌ای، از جمله کمبود آهن، ارتباط داشته باشد و بهتر است با پزشک مطرح شود.

۱۶. سرگیجه و احساس سبکی سر

سرگیجه و احساس سبکی سر ممکن است در دوران بارداری به دلایل مختلفی از جمله تغییرات گردش خون، افت فشار خون، گرسنگی یا کم‌آبی بدن ایجاد شود.

مصرف منظم وعده‌های غذایی، نوشیدن مایعات کافی و بلند شدن آهسته از حالت نشسته یا خوابیده می‌تواند احتمال بروز سرگیجه را کاهش دهد.

اگر سرگیجه شدید باشد یا همراه با غش، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب شدید رخ دهد، نیاز به بررسی پزشکی دارد.

کدام علائم بارداری را نباید طبیعی فرض کرد؟

شناخت علائم عجیب بارداری به معنی این نیست که هر علامتی را باید طبیعی دانست. بعضی نشانه‌ها می‌توانند هشداردهنده باشند و نیاز به تماس سریع با پزشک یا مرکز مراقبت بارداری داشته باشند.

• خونریزی واژینال
• سردرد شدید یا مداوم
• تاری دید یا دیدن لکه‌ها و نورهای چشمک‌زن
• تورم ناگهانی صورت یا دست‌ها
• تنگی نفس ناگهانی یا شدید
• درد شدید شکم
• تب
• استفراغ شدید و ناتوانی در نگه داشتن مایعات
• کاهش یا تغییر قابل توجه حرکات جنین پس از شروع منظم حرکات
• نشت مایع از واژن

سوالات متداول درباره علائم عجیب بارداری

جمع‌بندی

علائم عجیب بارداری همیشه به معنای وجود مشکل نیستند. طعم فلزی دهان، گرفتگی بینی، خونریزی لثه، افزایش ترشحات واژن، نفخ، یبوست، افزایش تعریق، خرخر، تغییرات پوست و مو، گرفتگی عضلات پا و حساسیت شدید به بوها از جمله تغییراتی هستند که ممکن است در دوران بارداری دیده شوند.

با این حال، تفاوت مهمی میان «شایع بودن» و «بی‌خطر بودن» وجود دارد. اگر علامتی شدید، ناگهانی یا متفاوت از حالت معمول باشد، بهتر است آن را با پزشک یا ماما مطرح کنید. به‌خصوص در صورت خونریزی، سردرد شدید، اختلال بینایی، تنگی نفس، درد شدید، تب، تورم ناگهانی یا کاهش حرکات جنین، دریافت ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد.

این مطلب برای آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک و ماما نیست.

منابع پزشکی

• NHS؛ علائم و نشانه‌های بارداری
• NHS؛ مشکلات و علائم شایع دوران بارداری
• ACOG؛ تغییرات بدن در دوران بارداری
• ACOG؛ علائم هشدار فوری در بارداری
• WHO؛ علائم خطر در دوران بارداری