تمیز کردن اجاق گاز با جوش شیرین؛ ۷ ترفند ساده برای از بین بردن چربی

تمیز کردن اجاق گاز با روش خانگی

تمیز کردن اجاق گاز یکی از کارهای مهم در نظافت آشپزخانه است؛ زیرا چربی، باقی‌مانده غذا و لکه‌های سوخته می‌توانند به مرور زمان روی سطح اجاق و قطعات آن جمع شوند. اگر این آلودگی‌ها به‌موقع پاک نشوند، تمیز کردن آنها دشوارتر خواهد شد.

برای آلودگی‌های معمولی، آب گرم و مایع ظرفشویی و برای لکه‌های مقاوم‌تر، خمیر جوش شیرین می‌تواند گزینه‌ای ملایم برای بسیاری از سطوح باشد. البته نوع سطح اجاق و دستورالعمل سازنده اهمیت زیادی دارد و بهتر است قبل از استفاده از هر ماده‌ای، دفترچه راهنمای دستگاه بررسی شود.

در این مطلب یک روش خانگی برای تمیز کردن بخش‌های قابل شست‌وشوی اجاق گاز معرفی می‌کنیم و در کنار آن، نکات مهمی را برای جلوگیری از آسیب به سطح، مشعل و جرقه‌زن توضیح می‌دهیم.

مواد لازم برای تمیز کردن اجاق گاز

برای این روش به مواد ساده‌ای نیاز دارید. مقدار مواد را می‌توانید با توجه به میزان آلودگی و اندازه سطح موردنظر تغییر دهید.

• ۲ قاشق غذاخوری نمک
• ۱ قاشق غذاخوری جوش شیرین
• ۲ قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی
• مقدار بسیار کمی خمیردندان در صورت تمایل
• آب گرم
• اسفنج یا دستمال نرم
• مسواک یا برس نرم برای قسمت‌های قابل جدا شدن
• مقدار کمی آب لیمو برای برخی لکه‌های سطحی

جوش شیرین در بسیاری از راهنماهای مراقبت از اجاق برای تهیه خمیر تمیزکننده لکه‌های مقاوم پیشنهاد شده است. برای مثال، Whirlpool استفاده از خمیر جوش شیرین و آب را برای برخی قطعات بسیار کثیف توصیه می‌کند.

روش تمیز کردن اجاق گاز با جوش شیرین و نمک

مرحله اول؛ آماده کردن سطح اجاق

ابتدا اجاق گاز را خاموش کنید و صبر کنید تا سطح آن کاملاً خنک شود. سپس تکه‌های غذا و آلودگی‌های سطحی را با یک دستمال خشک یا مرطوب جمع کنید.

هرگز تمیزکاری را زمانی که سطح اجاق داغ است انجام ندهید. سازندگان اجاق نیز توصیه می‌کنند پیش از شروع کار، کنترل‌ها خاموش و سطح کاملاً خنک باشد.

مرحله دوم؛ آماده کردن ترکیب تمیزکننده

نمک و جوش شیرین را داخل یک ظرف بریزید و مقدار کمی آب گرم به آن اضافه کنید. مواد را هم بزنید تا ترکیبی نسبتاً غلیظ به دست آید.

اگر قصد دارید از مایع ظرفشویی استفاده کنید، مقدار کمی از آن را به ترکیب اضافه کنید. برای لکه‌های سخت، بهتر است به جای افزایش مقدار مواد، ابتدا اجازه دهید ترکیب چند دقیقه روی لکه باقی بماند.

مرحله سوم؛ قرار دادن ترکیب روی لکه‌ها

خمیر آماده‌شده را با اسفنج نرم روی قسمت‌های چرب و لکه‌های سطحی قرار دهید. برای جلوگیری از ایجاد خط و خش، از فشار زیاد و ابزارهای زبر استفاده نکنید.

اجازه دهید ترکیب حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی آلودگی باقی بماند. این زمان به نرم‌تر شدن بخشی از چربی و جرم کمک می‌کند.

مرحله چهارم؛ پاک کردن آلودگی

پس از گذشت زمان، سطح را با اسفنج نرم و مرطوب پاک کنید. اگر لکه هنوز باقی مانده است، فرآیند را یک بار دیگر تکرار کنید و به جای استفاده از سیم ظرفشویی، زمان بیشتری برای نرم شدن آلودگی در نظر بگیرید.

استفاده از مواد یا ابزارهای ساینده می‌تواند بعضی سطوح را خراش دهد. راهنماهای سازندگان نیز برای بسیاری از سطوح اجاق، استفاده از ابزارهای غیرساینده را توصیه می‌کنند.

تمیز کردن چربی‌های قدیمی اجاق گاز

برای چربی‌های قدیمی، بهتر است ابتدا قطعات قابل جدا شدن را از اجاق خارج کنید و در آب گرم و مایع ظرفشویی قرار دهید. بعضی سازندگان، خیساندن توری‌ها و قطعات قابل شست‌وشو را برای حداقل ۲۰ دقیقه پیشنهاد می‌کنند؛ البته این موضوع به جنس قطعه بستگی دارد. برای چدن بدون روکش، دستورالعمل سازنده را حتماً بررسی کنید.

پس از خیساندن، می‌توان از خمیر جوش شیرین برای لکه‌های مقاوم استفاده کرد. سپس قطعات را با اسفنج یا برس غیرساینده تمیز کرده و کاملاً آبکشی و خشک کنید.

تمیز کردن شعله و سرشعله‌های اجاق گاز

سرشعله و قطعات اطراف مشعل ممکن است به مرور زمان با چربی و باقی‌مانده غذا کثیف شوند. این قطعات را پس از خاموش کردن اجاق و خنک شدن کامل آن، طبق دستورالعمل دستگاه جدا کنید.

برای تمیز کردن بخش‌های قابل جدا شدن می‌توان از آب گرم و شوینده ملایم یا در صورت توصیه سازنده، خمیر جوش شیرین استفاده کرد. پس از شست‌وشو، قطعات باید کاملاً خشک شوند و سپس در جای خود قرار گیرند.

نکته مهم: مواد شوینده و آب نباید وارد سوراخ‌های خروج گاز یا قسمت جرقه‌زن شوند. ورود مواد به این قسمت‌ها می‌تواند روی عملکرد شعله و جرقه‌زن تأثیر بگذارد. Whirlpool نیز تأکید می‌کند که هنگام تمیز کردن مشعل‌ها باید از ورود آب و شوینده به منافذ گاز جلوگیری شود.

استفاده از آب لیمو برای لکه‌های سطحی اجاق

آب لیمو حاوی اسید سیتریک است و ممکن است برای برخی رسوبات و لکه‌های سطحی مفید باشد، اما استفاده از مواد اسیدی برای همه انواع سطوح اجاق مناسب نیست.

اگر قصد دارید از آب لیمو استفاده کنید، ابتدا مقدار بسیار کمی از آن را روی بخش کوچکی که در معرض دید نیست آزمایش کنید. سپس در صورت سازگاری سطح، آن قسمت را با دستمال نرم پاک و در پایان با دستمال مرطوب تمیز کنید.

برای اجاق‌هایی با سطح استیل، شیشه‌ای یا روکش‌های خاص، دستورالعمل سازنده اولویت دارد؛ زیرا برخی مواد اسیدی یا ساینده می‌توانند به پوشش سطح آسیب بزنند.

آیا خمیردندان برای تمیز کردن اجاق گاز مناسب است؟

خمیردندان در برخی روش‌های خانگی برای تمیز کردن لکه‌های سطحی پیشنهاد می‌شود، اما برخلاف جوش شیرین و مایع ظرفشویی، استفاده از آن یک روش عمومی و تأییدشده برای همه انواع اجاق گاز نیست.

اگر می‌خواهید مقدار کمی خمیردندان را امتحان کنید، ابتدا آن را روی بخش کوچکی از سطح آزمایش کنید و از خمیردندان‌های حاوی ذرات ساینده یا محصولات سفیدکننده قوی برای سطوح حساس استفاده نکنید.

برای تمیزکاری معمول، آب گرم، مایع ظرفشویی و اسفنج نرم انتخاب مطمئن‌تری هستند و برای لکه‌های سخت‌تر می‌توان در صورت سازگاری سطح از خمیر جوش شیرین استفاده کرد.

اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن اجاق گاز

• تمیز کردن اجاق زمانی که هنوز داغ است.
• استفاده از سیم ظرفشویی روی سطوح حساس.
• ریختن مستقیم مقدار زیادی آب روی اجاق.
• ورود آب و شوینده به سوراخ‌های مشعل.
• استفاده از مواد شوینده نامناسب برای روکش دستگاه.
• استفاده از سفیدکننده، جرم‌گیر یا مواد شیمیایی قوی بدون بررسی دستورالعمل سازنده.
• خیس گذاشتن طولانی‌مدت قطعاتی که نباید غوطه‌ور شوند.
• قرار دادن قطعات خیس روی اجاق و روشن کردن آن.

نکات ایمنی مهم هنگام تمیز کردن اجاق گاز

پیش از شروع کار، تمام شعله‌ها را خاموش کنید و اجازه دهید اجاق کاملاً سرد شود. اگر مدل اجاق شما نیاز به قطع گاز یا برق هنگام تمیزکاری دارد، مطابق دفترچه راهنمای همان دستگاه عمل کنید.

مواد شوینده را با یکدیگر ترکیب نکنید؛ به‌خصوص سفیدکننده را با مواد اسیدی یا شوینده‌های دیگر مخلوط نکنید. همچنین از مواد ساینده روی شیشه، استیل و روکش‌های حساس استفاده نکنید.

اگر هنگام تمیز کردن متوجه گرفتگی منافذ شعله شدید، آنها را طبق دستورالعمل سازنده تمیز کنید و از بزرگ کردن سوراخ‌های خروج گاز خودداری کنید.

چطور اجاق گاز را همیشه تمیز نگه داریم؟

بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد جرم‌های سخت، تمیز کردن سریع لکه‌ها پس از خنک شدن اجاق است. پاک کردن روزانه سطح با آب گرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی می‌تواند مانع تجمع چربی و مواد غذایی شود. Whirlpool نیز تمیز کردن روزانه سطح اجاق با آب گرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی را برای کنترل آلودگی‌های روزمره توصیه می‌کند.

هرچه لکه‌ها مدت بیشتری روی سطح باقی بمانند، احتمال چسبیدن و سوختن آنها بیشتر می‌شود. بنابراین تمیزکاری کوتاه و منظم معمولاً آسان‌تر از پاک کردن حجم زیادی از چربی قدیمی است.

جمع‌بندی

برای تمیز کردن اجاق گاز می‌توان از روش‌های ساده خانگی استفاده کرد. ترکیب جوش شیرین با آب و استفاده از مقدار کمی مایع ظرفشویی می‌تواند برای بسیاری از لکه‌های چربی و آلودگی‌های سطحی مفید باشد. نمک نیز می‌تواند در ترکیب مورد استفاده قرار گیرد، اما برای جلوگیری از خط و خش نباید سطح را با فشار زیاد سایید.

خمیردندان را نیز می‌توان در صورت تمایل و پس از آزمایش روی قسمت کوچکی از سطح امتحان کرد، اما بهتر است آن را جایگزین شوینده مناسب یا دستورالعمل سازنده ندانیم.

مهم‌تر از خود روش تمیزکاری، رعایت نکات ایمنی است: اجاق باید کاملاً خنک باشد، مواد نباید وارد منافذ مشعل یا جرقه‌زن شوند و برای سطوح حساس نباید از ابزارهای زبر استفاده کرد.