تیک‌تاک از دست چینی‌ها خارج شد؟ جزئیات توافق بزرگ آمریکا و ByteDance

ماجرای چندساله تیک‌تاک در آمریکا بالاخره به نقطه تعیین‌کننده‌ای رسید. شرکت مادر تیک‌تاک یعنی ByteDance در ژانویه ۲۰۲۶ ساختار جدیدی برای فعالیت این شبکه اجتماعی در آمریکا ایجاد کرد تا این پلتفرم از خطر ممنوعیت در ایالات متحده نجات پیدا کند.

در ساختار جدید، فعالیت تیک‌تاک آمریکا به یک شرکت مشترک آمریکایی‌محور به نام TikTok USDS Joint Venture LLC منتقل شده است. شرکت‌های Oracle، Silver Lake و MGX از مهم‌ترین سرمایه‌گذاران این مجموعه هستند و ByteDance همچنان ۱۹.۹ درصد سهام را در اختیار دارد.

توافق تیک‌تاک دقیقاً چه شد؟

در ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، تیک‌تاک اعلام کرد ساختار جدید آمریکایی این شرکت رسماً تشکیل شده است. این ساختار با هدف برطرف کردن نگرانی‌های دولت آمریکا درباره مالکیت چینی، امنیت اطلاعات کاربران و کنترل داده‌ها ایجاد شد.

شرکت جدید TikTok USDS Joint Venture LLC قرار است مسئولیت فعالیت تیک‌تاک در آمریکا را بر عهده داشته باشد. این مجموعه به‌صورت اکثریت آمریکایی اداره می‌شود و برای حفاظت از داده‌های کاربران آمریکایی، امنیت الگوریتم و نظارت بر سیستم‌های نرم‌افزاری آن ساختار جداگانه‌ای دارد.

توافق جدید، ساختار فعالیت تیک‌تاک در آمریکا را تغییر داده است.

چه کسانی مالک تیک‌تاک آمریکا هستند؟

ساختار مالکیت جدید چند سرمایه‌گذار بزرگ را در کنار یکدیگر قرار داده است. Oracle، Silver Lake و MGX هرکدام ۱۵ درصد از سهام شرکت جدید را در اختیار دارند.

علاوه بر این سه سرمایه‌گذار اصلی، مجموعه‌ای از شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران دیگر نیز در این ساختار حضور دارند؛ از جمله دفتر سرمایه‌گذاری خانواده Michael Dell و چند مجموعه سرمایه‌گذاری آمریکایی و بین‌المللی.

ByteDance هنوز صاحب تیک‌تاک است؟

اینجا یکی از مهم‌ترین نکات معامله قرار دارد. ByteDance به‌طور کامل از تیک‌تاک آمریکا کنار نرفته است. این شرکت همچنان ۱۹.۹ درصد سهام ساختار جدید را در اختیار دارد.

با این حال، سهم ByteDance زیر مرز ۲۰ درصد نگه داشته شده تا ساختار جدید با الزامات قانونی آمریکا درباره واگذاری کنترل تیک‌تاک به مالکان غیرچینی سازگار باشد.

نقش Oracle در تیک‌تاک جدید چیست؟

یکی از مهم‌ترین نام‌ها در توافق جدید، Oracle است. این شرکت علاوه بر داشتن ۱۵ درصد سهام، مسئولیت مهمی در زمینه امنیت زیرساخت و داده‌های کاربران آمریکایی بر عهده دارد.

بر اساس ساختار اعلام‌شده، داده‌های کاربران آمریکایی باید تحت سازوکارهای امنیتی جدید قرار بگیرند و Oracle در زمینه امنیت داده‌ها، زیرساخت ابری و نظارت فنی نقش کلیدی خواهد داشت.

به همین دلیل، Oracle فقط یک سرمایه‌گذار ساده در این معامله نیست و حضور آن بخش مهمی از تلاش آمریکا برای کاهش نگرانی‌های امنیتی درباره تیک‌تاک محسوب می‌شود.

سرنوشت الگوریتم تیک‌تاک چه می‌شود؟

شاید حساس‌ترین قسمت کل معامله، الگوریتم پیشنهاد ویدیوهای تیک‌تاک باشد؛ همان سیستمی که تا حد زیادی تعیین می‌کند کاربر چه ویدیوهایی را در صفحه For You ببیند.

در ساختار جدید، الگوریتم برای فعالیت در آمریکا باید تحت سازوکار امنیتی و نظارتی جدید قرار بگیرد. گزارش‌های مربوط به معامله همچنین از نقش ByteDance در صدور مجوز استفاده از فناوری الگوریتم صحبت کرده‌اند؛ بنابراین مسئله الگوریتم همچنان یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های این توافق است.

الگوریتم پیشنهاد محتوا یکی از حساس‌ترین بخش‌های توافق تیک‌تاک است.

آیا تیک‌تاک برای کاربران آمریکایی تغییر می‌کند؟

در کوتاه‌مدت قرار نیست کاربران آمریکایی با یک اپلیکیشن کاملاً متفاوت روبه‌رو شوند. هدف اصلی توافق این بوده که تیک‌تاک بتواند بدون مواجه شدن با ممنوعیت، فعالیت خود را در آمریکا ادامه دهد.

با این حال، تغییر مالکیت و ایجاد ساختار جدید می‌تواند در بلندمدت روی نحوه مدیریت داده‌ها، امنیت، تبلیغات، الگوریتم پیشنهاد محتوا و حتی تجربه کاربران تأثیر بگذارد.

کارشناسان نیز درباره احتمال تغییر تدریجی سیستم پیشنهاد محتوا صحبت کرده‌اند؛ موضوعی که برای سازندگان محتوا و کسب‌وکارهایی که بخش مهمی از مخاطبانشان را از تیک‌تاک جذب می‌کنند، اهمیت زیادی دارد.

چرا آمریکا می‌خواست تیک‌تاک را ممنوع کند؟

ریشه این پرونده به نگرانی‌های امنیت ملی آمریکا درباره ارتباط ByteDance با چین برمی‌گردد. قانون آمریکا شرکت مادر تیک‌تاک را تحت فشار قرار داد تا فعالیت آمریکایی این پلتفرم را به مالکان واجد شرایط غیرچینی واگذار کند؛ در غیر این صورت، تیک‌تاک با خطر ممنوعیت فعالیت در آمریکا روبه‌رو می‌شد.

نگرانی اصلی مقامات آمریکایی مربوط به دسترسی احتمالی به داده‌های کاربران و احتمال تأثیرگذاری خارجی بر الگوریتم و محتوای ارائه‌شده به کاربران بود. تیک‌تاک و ByteDance بارها این نگرانی‌ها را رد کرده‌اند.

ماجرای تیک‌تاک از کجا شروع شد؟

فشار آمریکا بر تیک‌تاک داستان تازه‌ای نیست. دولت آمریکا از سال‌های گذشته درباره مالکیت چینی این پلتفرم و امنیت داده‌های کاربران هشدار داده بود. در نهایت کنگره آمریکا قانونی تصویب کرد که ادامه فعالیت تیک‌تاک تحت کنترل شرکت مادر چینی را با محدودیت جدی مواجه می‌کرد.

آینده تیک‌تاک بعد از توافق چه می‌شود؟

اکنون مهم‌ترین سؤال درباره تیک‌تاک، دیگر «آیا در آمریکا می‌ماند؟» نیست؛ بلکه این است که تیک‌تاک آمریکایی جدید چه تفاوتی با نسخه قبلی خواهد داشت.

ساختار جدید باید بین سه موضوع تعادل ایجاد کند: حفظ تجربه‌ای که کاربران به آن عادت کرده‌اند، رعایت الزامات امنیتی آمریکا و حفظ جذابیت الگوریتمی که تیک‌تاک را به یکی از قدرتمندترین پلتفرم‌های ویدیویی جهان تبدیل کرده است.

از طرف دیگر، باقی ماندن ۱۹.۹ درصد سهام ByteDance نشان می‌دهد که این معامله یک جدایی کامل و ساده نیست. شرکت چینی همچنان ارتباط اقتصادی مهمی با کسب‌وکار آمریکایی دارد، اما کنترل اکثریتی و ساختار مدیریتی جدید در اختیار گروهی از سرمایه‌گذاران غیرچینی قرار گرفته است.

این توافق برای کاربران و تولیدکنندگان محتوا چه معنایی دارد؟

برای کاربران عادی، احتمالاً مهم‌ترین خبر این است که تیک‌تاک در آمریکا به فعالیت خود ادامه می‌دهد. برای تولیدکنندگان محتوا، برندها و تبلیغ‌دهندگان اما موضوع پیچیده‌تر است؛ زیرا هر تغییری در الگوریتم می‌تواند روی میزان دیده‌شدن ویدیوها، تبلیغات و درآمد سازندگان اثر بگذارد.

در ماه‌های آینده، نحوه اجرای سیاست‌های امنیتی، مدیریت داده‌ها و عملکرد الگوریتم می‌تواند مشخص کند که تیک‌تاک آمریکایی جدید تا چه اندازه شبیه نسخه‌ای خواهد بود که کاربران پیش از این می‌شناختند.

جمع‌بندی

پرونده تیک‌تاک در آمریکا سرانجام به ایجاد یک ساختار مالکیتی جدید منجر شد. TikTok USDS Joint Venture LLC اکنون مسئول فعالیت تیک‌تاک در آمریکا است و Oracle، Silver Lake و MGX از سه سرمایه‌گذار اصلی آن هستند.

ByteDance نیز با سهم ۱۹.۹ درصدی همچنان در این ساختار حضور دارد، اما اکثریت سهام در اختیار سرمایه‌گذاران دیگر است. هدف اصلی این توافق، حل نگرانی‌های آمریکا درباره امنیت داده‌ها و کنترل خارجی و در عین حال جلوگیری از حذف تیک‌تاک از بازار آمریکا بوده است.

بنابراین تیک‌تاک نمرده و کاملاً هم فروخته نشده؛ بلکه نسخه آمریکایی آن وارد فصل تازه‌ای شده است؛ فصلی که در آن امنیت داده، مالکیت و سرنوشت الگوریتم بیش از همیشه اهمیت دارد.