admin سرنوشت تلخ ۵ زن سینمای قبل از انقلاب؛ از شهرت تا فراموشی و تنهایی
سینمای ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ چهرههای زن بسیاری را به مخاطبان معرفی کرد؛ زنانی که برخی از آنها در مدت کوتاهی به شهرت رسیدند و روی پرده سینما و تلویزیون دیده شدند. اما برای همه این بازیگران، ادامه مسیر زندگی به اندازه دوران حضورشان در سینما روشن و پررونق نبود.
در این میان، زندگی بعضی از بازیگران زن با حوادثی تلخ، دوری از سینما، مشکلات مالی، بیماری و مرگ زودهنگام گره خورد. در ادامه سرگذشت روشنک صدر، طوطی سلیمی، شهرزاد، فرشته جنابی و آتش خیر را مرور میکنیم؛ پنج چهرهای که هر کدام بخشی از تاریخ سینمای ایران پیش از انقلاب را شکل دادند.
- سرگذشت روشنک صدر و مرگ او در ۲۸ سالگی
- زندگی تلخ طوطی سلیمی در سالهای پایانی عمر
- مسیر متفاوت شهرزاد از بازیگری تا فیلمسازی
- ماجرای زندگی فرشته جنابی پس از انقلاب
- مرگ زودهنگام آتش خیر در ۳۴ سالگی
روشنک صدر؛ ستارهای که خیلی زود از دنیا رفت
روشنک صدر با نام اصلی آذر کریمخانی قزقلعه، متولد سال ۱۳۳۸ بود و در سنین جوانی وارد سینما شد. دوره فعالیت او چندان طولانی نبود، اما در همان سالهای کوتاه در چند فیلم سینمایی حضور پیدا کرد و با بازیگرانی مانند فردین، ایرج قادری، بیک ایمانوردی و بهمن مفید همبازی شد.
از جمله فیلمهایی که نام روشنک صدر در آنها دیده میشود میتوان به «اسلحه»، «قادر»، «جاهل و رقاصه»، «بیدار در شهر»، «رامشگر» و «بر فراز آسمانها» اشاره کرد.
پس از انقلاب، فعالیت سینمایی او ادامه پیدا نکرد. درباره سالهای پایانی زندگی روشنک صدر روایتهایی درباره درگیری با اعتیاد و مشکلات شدید روحی و جسمی منتشر شده است. برخی منابع علت مرگ او را سکته مغزی در پی فشارهای عصبی و مصرف مواد عنوان کردهاند.
روشنک صدر در ۲۸ تیر ۱۳۶۶ و در حالی که تنها ۲۸ سال داشت از دنیا رفت. نام او به همین دلیل در میان بازیگران جوانی قرار گرفته که زندگی حرفهایشان فرصت چندانی برای ادامه پیدا نکرد.
درباره جزئیات دقیق بیماری و علت مرگ روشنک صدر در منابع مختلف روایتهای متفاوتی وجود دارد؛ بنابراین بهتر است علت مرگ با احتیاط و با ذکر منبع بیان شود.
طوطی سلیمی؛ بازیگری که سالهای پایانی زندگیاش در سکوت گذشت
طوطی سلیمی از بازیگران سینمای دهه ۱۳۵۰ بود. او در تعدادی از فیلمهای آن دوره از جمله «صمد آرتیست میشود»، «کینه»، «صمد خوشبخت میشود»، «ولینعمت»، «رابطه جوانی» و «تکیه بر باد» بازی کرد.
فعالیت سینمایی طوطی سلیمی پس از انقلاب ادامه پیدا نکرد و سالهای بعد زندگی او در شرایطی متفاوت از دوران شهرتش سپری شد. او مدتی بعد دوباره در یک مجموعه تلویزیونی حضور کوتاهی داشت، اما حضورش در عرصه تصویر بسیار محدود بود.
در سالهای پایانی زندگی، وضعیت جسمی و حافظه او وخیم شد. گزارشهایی درباره پیدا شدن او در شرایط نامناسب و انتشار عکسش برای شناسایی در روزنامه همشهری منتشر شده است. در ادامه نیز او به دلیل مشکلات جسمی از جمله ناراحتی قلبی و تنفسی تحت درمان قرار گرفت.
طوطی سلیمی در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۱ در ۵۷ سالگی درگذشت. گزارشهای منتشرشده درباره روزهای پس از مرگ او نیز از تأخیر در تحویل و خاکسپاری پیکرش حکایت دارند.
شهرزاد؛ از بازیگری و شعر تا فیلمسازی
شهرزاد نام هنری کبری امینسعیدی بود؛ بازیگر، شاعر، نویسنده و فیلمسازی که یکی از چهرههای متفاوت سینمای ایران پیش از انقلاب به شمار میرفت. او در ۱۸ آذر ۱۳۲۹ در تهران متولد شد و فعالیت هنری خود را از سالهای جوانی آغاز کرد.
شهرزاد ابتدا در فضاهای هنری لالهزار فعالیت داشت و سپس با حضور در فیلم «قیصر» به کارگردانی مسعود کیمیایی بیشتر شناخته شد. «طوقی»، «داشآکل»، «صبح روز چهارم»، «بلوچ» و «تنگنا» از دیگر فیلمهای مهم کارنامه او هستند.
بازی شهرزاد در «صبح روز چهارم» و «بلوچ» مورد توجه قرار گرفت و در سال ۱۳۵۲ جایزه سپاس بهترین بازیگر نقش دوم زن را دریافت کرد. او در کنار بازیگری به شعر و نویسندگی نیز علاقه داشت و مجموعه شعر «با تشنگی پیر میشویم» را منتشر کرد.
مسیر هنری شهرزاد بعدها شکل دیگری پیدا کرد. او از بازیگری فاصله گرفت و به ساخت فیلم کوتاه روی آورد. در سال ۱۳۵۶ نیز فیلم «مریم و مانی» را ساخت؛ اثری که از مهمترین تجربههای او در زمینه فیلمسازی بود. منابع مختلف از شهرزاد به عنوان یکی از نخستین زنان فیلمساز سینمای ایران یاد کردهاند.
پس از انقلاب، زندگی شهرزاد با فراز و نشیبهای زیادی همراه شد. گزارشهایی درباره سالهای دشوار زندگی، مشکلات مالی و دورههایی از آوارگی او منتشر شده است. او سرانجام در ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ در ۷۵ سالگی و پس از سالها بیماری درگذشت.
فرشته جنابی؛ بازیگری که سالهای آخر عمر را در انزوا گذراند
فرشته جنابی از بازیگران شناختهشده سینمای پیش از انقلاب بود. او متولد سال ۱۳۲۷ بود و از اوایل دهه ۱۳۵۰ وارد سینما شد. «زن یکشبه»، «قیامت عشق»، «طوطی»، «مهدی مشکی و شلوار داغ»، «کیفر» و «برهنه تا ظهر با سرعت» از جمله آثاری هستند که نام او در آنها دیده میشود.
جنابی در مدت فعالیت خود با شماری از بازیگران و فیلمسازان مطرح آن دوره همکاری کرد و به دلیل نوع نقشهایی که ایفا میکرد، چهرهای شناختهشده در سینمای آن زمان بود.
پس از انقلاب، فعالیت سینمایی او متوقف شد. درباره پرونده قضایی او و صدور حکم اعدام روایتهایی در منابع مختلف منتشر شده است، اما جزئیات این موضوع در همه منابع یکسان نیست و به همین دلیل نمیتوان آن را بدون قید و شرط به عنوان یک واقعیت قطعی بیان کرد.
در سالهای بعد، گزارشهایی درباره اعتیاد و انزوای او منتشر شد. فرشته جنابی در ۴ خرداد ۱۳۷۷ در ۵۰ سالگی در تهران بر اثر سکته قلبی درگذشت.
آتش خیر؛ بازیگری با کارنامهای کوتاه اما قابل توجه
آتش خیر از بازیگران سینما، تئاتر و تلویزیون ایران بود که فعالیت هنری خود را از تئاتر آغاز کرد. حضور او در سینما نسبتاً کوتاه بود، اما در همین مدت با شماری از کارگردانان مهم سینمای ایران همکاری کرد.
از جمله آثار سینمایی او میتوان به «صادق کرده» ساخته ناصر تقوایی، «بیقرار» به کارگردانی ایرج قادری، «دایره مینا» ساخته داریوش مهرجویی و «سوتهدلان» اثر علی حاتمی اشاره کرد.
آتش خیر در تلویزیون نیز در مجموعههایی مانند «دلیران تنگستان»، «داستانهای مولوی» و «مرد اول» حضور داشت. پس از انقلاب دیگر فعالیت هنری او ادامه پیدا نکرد.
اطلاعات زیادی از سالهای پایانی زندگی آتش خیر در دسترس نیست، اما منابع متعدد نوشتهاند که او به بیماری سرطان مبتلا شد و سرانجام در ۷ اردیبهشت ۱۳۶۵ در ۳۴ سالگی درگذشت.
سرنوشت متفاوت پنج بازیگر زن سینمای قدیم
زندگی این پنج بازیگر نشان میدهد که شهرت و حضور در پرده سینما الزاماً به معنای داشتن یک زندگی آرام و پایدار در سالهای بعد نیست. روشنک صدر و آتش خیر در سنین بسیار پایین از دنیا رفتند، طوطی سلیمی سالهای پایانی عمر دشواری را پشت سر گذاشت، فرشته جنابی پس از توقف فعالیت هنری از سینما فاصله گرفت و شهرزاد نیز با وجود تجربه بازیگری، شعر و فیلمسازی، سالهای پایانی زندگی را در شرایط دشواری سپری کرد.
البته درباره زندگی شخصی این هنرمندان، بهویژه اتفاقات سالهای پس از انقلاب، روایتهای متفاوتی در منابع مختلف وجود دارد. بنابراین بهتر است هنگام بازنشر چنین مطالبی میان اطلاعات مستند، خاطرات، گزارشهای رسانهای و روایتهای تأییدنشده تفاوت گذاشته شود.
روشنک صدر، طوطی سلیمی، شهرزاد، فرشته جنابی و آتش خیر هر کدام بخشی از تاریخ سینمای ایران را در دورهای متفاوت شکل دادند. مرور زندگی آنها تنها روایت پایان یک دوران سینمایی نیست؛ بلکه تصویری از مسیرهای متفاوتی است که زندگی هنرمندان پس از فاصله گرفتن از شهرت میتواند پیدا کند.
